Ruime groene kamers
De royale pleinen en gebogen lanen geven de wijk haar ontspannen, parkachtige ritme.
Bilthoven · sinds 1919
Het Vermeerplein in Bilthoven heeft een gelaagd verleden.
Het Vermeerplein is geen verzameling huizen rond een plantsoen, maar een bijna honderd jaar oud ensemble van landschap, lanen, bomen, voortuinen en bebouwing.
Groen · rustig · lommerrijk
1714Eerste bekende vermelding Ridderoord
1919De naam Vermeerplein vastgesteld
1935Start van Het Nieuwe Lyceum
1988Plaatsing van Vogelpaar
De kracht van het geheel
Een parkachtig plein, gevormd door ruimte
De stedenbouwkundige visie voor Bilthoven-Noord noemt het Vermeerplein een bijzondere plek: een royaal groen plein in een samenhangend stelsel van gebogen lanen en open ruimtes.
Met het Rembrandtplein vormt het een parelsnoer
. Open groen, volwassen bomen, ruime kavels, diepe voortuinen en terugliggende bebouwing bepalen samen de kwaliteit.1
Stedenbouw & groen
Niet één monument,
maar één samenhangend geheel.
Bomen als dragers
Aan de oostzijde markeert een rij zware Amerikaanse eiken het plantsoen. Ook de aangrenzende lanen worden door monumentale bomen bepaald.6
Eenheid door landschap
De huizen dateren uit verschillende perioden. Juist rooilijnen, voortuinen, zicht en groen brengen ze visueel bijeen.
Het plein in beeld
Vier seizoenen,
één groene ruimte.
De open grasruimte en volwassen bomen geven het Vermeerplein in ieder seizoen een ander karakter.
Foto’s aangeleverd voor deze website.
Van buitenplaats tot buurtplein
Drie eeuwen
in twaalf momenten.
Het plein kreeg zijn naam in 1919, maar het landschap en de naam Ridderoord voeren veel verder terug.
Huize Ridderoord
De eerste bekende vermelding betreft de verkoop van een huis met grond. In 1784 heet het bezit Ridderoord, voorheen Sparrebosch.2
Het landhuis verdwijnt
Het oude huis wordt afgebroken; het gebied raakt verbonden met het aangrenzende landgoed Eyckenstein. Resten van parkbos blijven in het landschap herkenbaar.2
Pionieren in het bos
Maatschappij Leyenhove laat vijf villa’s bouwen, vernoemd naar tekens van de dierenriem. De wegenaanleg loopt nog achter op de huizenbouw.4
Het Vermeerplein krijgt zijn naam
De gemeenteraad stelt Vermeerlaan en Vermeerplein officieel vast als namen in Park Ridderoord.3
De oudste huidige huizen
De huidige panden op nummers 1, 3 en 5 dateren volgens de BAG uit dit jaar. De overige bebouwing volgt vooral na de oorlog.7
Een school begint
Het Nieuwe Lyceum opent met 31 leerlingen en 10 docenten in de dubbele villa op nummer 3–5.8
Een auto!
Een auto is zo zeldzaam op de rustige plek dat de school uitloopt en er een foto wordt gemaakt.9
Oorlog aan het plein
Verzetsman Minne de Swart en zijn vader worden naar een villa aan het Vermeerplein gebracht en daar hardhandig verhoord. De bron noemt geen huisnummer.10
Hockey op straat
Kinderen oefenen met stick en bal op het Vermeerplein en andere Bilthovense lanen; veel van hen worden later lid van SCHC.11
Het plein groeit verder
Het grootste deel van de huidige villa’s wordt in deze periode gebouwd. De eenheid ontstaat niet door één bouwstijl, maar door ruimte en groen.7
Twee pinguïns landen
Het bronzen Vogelpaar van Pim van Moorsel krijgt een plaats op het plantsoen.12
Verhalen van het plein
Een landschap met
een lang geheugen.
01
Ridderoord & Leyenhove
Een luxedorp dat grotendeels op papier bleef
Rond 1917 beschikte Maatschappij Leyenhove over ongeveer 75 hectare aan weerszijden van de Gezichtslaan. Er lag een ambitieus plan voor een hotelcomplex, zes gemeubileerde cottages en tien bungalows. Het archief bewaart nog de prospectus voor het luxehotel; het grote ontwerp zelf werd niet uitgevoerd.45
De koopvoorwaarden sloten arbeiderswoningen, fabrieken en bepaalde hinderlijke bedrijven uit. Zo werd het exclusieve karakter van het villapark niet alleen aangeprezen, maar ook juridisch gestuurd. Dat gegeven hoort bij het volledige sociale verhaal van Ridderoord.
Lees het volledige verhaal →“Een nieuw villapark, zorgvuldig gelegd in een ouder landschap.
02
Het Nieuwe Lyceum
De school die in twee villa’s begon
Op 9 september 1935 ging Het Nieuwe Lyceum van start op Vermeerplein 3–5. Rector W.M. van Popta wilde onderwijs met meer aandacht voor de ontwikkeling van de individuele leerling. Vier jaar later verhuisde het onderwijs naar de Jan Steenlaan; het internaat bleef nog aan het plein.89
31 leerlingen · 10 docenten
Lees het volledige verhaal →
03
Groen & stedenbouw
Het plein als een open kamer
De officiële visie waardeert niet alleen bomen of gebouwen afzonderlijk, maar vooral de samenhang: gebogen lanen, zachte bermen, ruime kavels, diepe groene voortuinen en bebouwing die vaak terugligt.1
Lees over groen en stedenbouw →04
Vogelpaar
Waarom staan hier twee pinguïns?
Sinds 1988 staat op het plein een bronzen werk van beeldhouwer en industrieel ontwerper Pim van Moorsel. Met weinig details verbeeldt hij twee pinguïns in baltshouding. Van ver lijkt de sculptuur bijna op een gespleten steen.12
Lees over Vogelpaar →05
Oorlogsgeschiedenis
Een villa zonder genoemd nummer
In februari 1945 werden Minne de Swart en zijn vader aan het plein verhoord nadat verboden exemplaren van de Prinses-Irenekrant waren gevonden. Omdat de historische bron geen huisnummer noemt, koppelen we dit verhaal nadrukkelijk niet aan een specifieke woning.10
Lees de oorlogsgeschiedenis →06
Straathockey
Stick, bal en alle ruimte
In de jaren na de oorlog werd op straat geoefend. Het Vermeerplein wordt in de jubileumgeschiedenis van SCHC expliciet genoemd als een van de plekken waar kinderen tussen 1946 en 1955 hockeyden.11
Lees over straathockey →Stichting tot behoud van het Vermeerplein
Bewaren wat het plein
tot plein maakt.
De stichting werd in juli 2022 opgericht. Deze website brengt de cultuurhistorische, landschappelijke en stedenbouwkundige betekenis van de plek bijeen. Daarmee wordt zichtbaar waarom behoud niet om één boom, tuin of huis draait, maar om de samenhang ertussen.13
Zorgvuldige geschiedschrijving. Waar bronnen geen zekerheid geven, zeggen we dat erbij. Zo is nog niet vastgesteld waarom de nummers 9, 11 en 13 ontbreken en welk huis in 1945 als verhoorlocatie diende.
2022
Jaar van oprichting
KvK 87023830
Bilthoven
Wonen aan het Vermeerplein?
Bekijk het actuele aanbod.
Woningaanbod verandert voortdurend. Daarom toont deze site geen advertenties of prijzen, maar verwijst hij rechtstreeks naar de actuele straatselectie op Funda.
Bronnen & verantwoording
Verder lezen
De verhalen op deze pagina zijn gebaseerd op gemeentelijke documenten, archiefbeschrijvingen, BAG-gegevens en publicaties van lokale historische en landschappelijke organisaties. Links openen in een nieuw venster.
- 01
Stedenbouwkundige visie Bilthoven Noord
Royal HaskoningDHV, 30 september 2013. Beschrijving van Ridderoord, het parelsnoer van groene pleinen en het parkachtige karakter.
Open de publicatie ↗ - 02
Beheerplan Bossen rondom Bilthoven
Utrechts Landschap. Geschiedenis van Huize Ridderoord, Sparrebosch en de verbinding met Eyckenstein.
Open het beheerplan ↗ - 03
Namen van wegen, lanen en straten
Historische Kring D’Oude School. Overzicht van straatnaam-besluiten, waaronder Vermeerplein op 24 juli 1919.
Open het overzicht ↗ - 04
Huisnamen VI — Een huisnaam, een eigen identiteit
De Biltse Grift, juni 1999. Over Maatschappij Leyenhove, het hotelplan, de koopvoorwaarden en de dierenriemvilla’s.
Open het tijdschriftnummer ↗ - 05
Prospectus Luxehotel Leyenhove, 1917
Archiefbeschrijving bij Het Utrechts Archief. Primaire bron voor het voorgenomen hotel.
Bekijk de archiefbeschrijving ↗ - 06
Geopad Bilthoven en Ridderoordse Bossen
Stichting Nationaal Landschapskundig Museum en Documentatiecentrum Telluris. Beschrijving van de zware Amerikaanse eiken.
Open de routepublicatie ↗ - 07
Basisregistratie Adressen en Gebouwen
Kadaster / LV BAG. Officiële bron voor adressen, bouwjaren en gebouwgegevens.
Open BAG Viewer ↗ - 08
Tussen ideaal en realiteit: de oprichting van Het Nieuwe Lyceum
Online Museum De Bilt. Over de opening, de 31 leerlingen en 10 docenten, de eerste huisvesting aan het Vermeerplein en de onderwijsvisie van rector Van Popta.
Open het artikel ↗ - 09
Het Nieuwe Lyceum 1935–1945 — De zorgzame school
De Biltse Grift, december 2004. Deel 2 bevat de beschrijving van het plein als ‘oase van rust’, de zeldzame auto in 1936 en het internaat.
Open het tijdschriftnummer ↗ - 10
De B.S.-groep De Bilt 1943–1946
De Biltse Grift, september 2007. Bron voor de arrestatie en het verhoor van Minne de Swart.
Open het tijdschrift ↗ - 11
100 jaar Stichtsche Cricket en Hockey Club
Jubileumgeschiedenis SCHC 1906–2006. Herinnering aan straathockey op het Vermeerplein in 1946–1955.
Open het jubileumboek ↗ - 12
Vogelpaar van Pim van Moorsel
Online Museum De Bilt. Beschrijving van het kunstwerk, de maker en het plaatsingsjaar.
Lees het artikel ↗ - 13
Openbare handelsregistervermelding
Vermelding van de stichting, oprichtingsmaand en het KvK-nummer op basis van openbare registergegevens.
Bekijk de vermelding ↗
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: september 2026. Historisch onderzoek is nooit helemaal af. Aanvullingen met controleerbare bronvermelding zijn welkom bij de stichting.